در نيمه أول وميانه قرن هفتم تنى چند از فقيهان صاحب نظر وجود داشته اند كه نوآورى هايى داشته ( 224 ) وآراء وانظار آنان در كتاب هاى فقهى ذكر مى شود . مشهورترين اين فقهاء كه در واقع پيروان نقاد مكتب شيخ شمرده مى شوند عبارتند از : مهذب الدين حسين بن محمد نيلى ، فقيه أوائل قرن هفتم . معين الدين سالم بن بدران مصرى ( زنده در 629 ) نگارنده تحرير الفرائض والمعونة . زين الدين محمد بن قاسم برزهى نيشابورى ( زنده در 661 ) نجيب الدين محمد بن جعفر بن هبة الله بن نما ( م 645 ) سديد الدين يوسف بن مطهر حلى ( زنده در 665 ) أحمد بن موسى بن طاووس حلى ( م 673 ) مؤلف بشرى المحققين يحيى بن سعيد حلى ( م 689 ) نگارنده جامع الشرايع ونزهة الناظر . عماد الدين حسن بن علي طبري ( زنده در 698 ) نگارنده العمدة والفصيح المنهج ونهج العرفان 3 . محقق وعلامه - پيش تر گفته شد كه ميراث فقهى شيخ الطائفة به رغم وسعت وغناء فرهنگى خود ، پراكنده وفاقد پختگى وانسجام لازم بود واين مجموعه حقوقى نياز مبرمى به ترتيب وتدوين داشت . بسيارى از عناصر زنده اى كه شيخ از فقه سنى به فقه شيعي منتقل ساخت به خاطر ناهمگونى با فقه شيعي وباقي ماندن در چهار چوب اصلى ، در اين سيستم جديد هضم نشد وجا نيفتاد . براي اين كه فقه شيعي بتواند از اين عناصر به نحوى شايسته استفاده كند طبعا مى بايست تمامى سيستم ، تحول يافته وبه شكلى جديد با نظمى أصولي مدون گردد تا مطالب تازه در قالب جديد هضم وجذب شود . محقق أبو القاسم نجم الدين جعفر بن حسن حلى ( م 676 ) نگارنده شرايع الاسلام ومعتبر ومختصر النافع ونكت النهاية وتأليفات فقهى ديگر اين كار را به خوبى تمام انجام داد . أو فقه شيخ الطائفة را به درستى تهذيب كرد وآراء وانظار وى را در مسائل مختلف از كتابهاى متعدد أو گرد آورد ومرتب نمود ، وفقه وى را به شكلى پخته ومنسجم وصولى مدون ساخت واعتبار آن را كه با انتقادات ابن إدريس خدشه دار شده بود بدان باز گرداند . أو با آن انتقادات به سختى مقابله كرد واز روش ومكتب فقهى شيخ الطائفة در برابر آن دفاع نمود . نقش عمده محقق در فقه همين جمع وجور كردن وپيراستن وپخته ساختن فقه شيخ الطائفة

--> 224 - ببينيد منتهى علامه : 4 .